De stadsarchitectuur

Hoei

De stad Hoei is één van de zeldzame steden die zowel urbanistiek als architecturaal gezien, sporen van haar middeleeuws verleden heeft bewaard. De ‘grote markt’ met haar talrijke straatjes die er op uitlopen, is het huidige stadscentrum en het vroegere economische centrum. De collegiale kerk aan de voet van het oude kasteel, in de Hollandse periode door een militair fort vervangen, is het religieuze en historische centrum want van hieruit heeft de oude stad zich langs de Hoyoux ontwikkeld. Als laken- en metaalcentrum heeft Hoei ook belangrijke kunstvoorwerpen geproduceerd die grotendeels in het rijkelijk voorziene gemeentelijk museum worden bewaard. De schatkamer van de collegiale kerk stelt ook een reeks meesterstukken uit de Maaslandse edelsmeedkunst tentoon (12de-13de eeuw).

Amay

In het centrum van Amay staat één van de meest interessante religieuze gebouwen: de collegiale kerk (1089). Ze wordt gekenmerkt door een lange beuk nog verlengd door de indrukwekkende massa van de voorbouw die uit drie majestueuze torens bestaat voorzien van puntige klokkentorens. In dit gebouw kan men de in 1977 ontdekte sarcofaag van Sancta Chrodoara bewonderen. Het is een meesterwerk van de Merovingische kunst dat internationaal is erkend. In het vroegere klooster werd een archeologisch museum opgesteld waarvan het wezenlijke de permanente tentoonstelling Mosa Nostra is met de Merovingische Maas van Verdun tot Maastricht als onderwerp.
Rondom de collegiale kerk geven de middeleeuwse straatjes een zekere charme aan de lokaliteit.

Borgworm en Hanuit, Haspengouwse steden

Deze twee steden hebben een zekere geschiedenis gekend als economisch centrum in Haspengouw, Luiks voor de eerste, Brabants voor de tweede. Een groot gedeelte van hun vroeger patrimonium is verloren gegaan maar de huizen blijven, in een aangenaam kader, rond de grote markt gegroepeerd en bezitten nog de charme van de 19de-eeuwse landelijke dorpen. Voor de Vlaamse regio zijn het werkelijk toegangspoorten tot Wallonië en de Ardennen. Borgworm en Hanuit zijn twee warme en dynamische onthaalcentra.